Het privacy schandaal van Facebook: wat moet je ermee (als online marketeer)?

De afgelopen dagen en weken heeft Facebook veelvuldig het nieuws gehaald met het inmiddels beruchte Cambridge Analytica privacyschandaal. Ook mij als online marketeer heeft het aan het denken gezet. Ik heb de feiten van dit jaar op een rijtje gezet en uiteindelijk een afweging gemaakt op het gebied van Facebook. Graag neem ik je aan de hand van deze blog mee naar mijn conclusie.

De grote Facebook update van 2018

2018 begon al vrij snel met de grote Facebook update aankondiging. In een post van 12 januari beschrijft Mark Zuckerberg dat deze update Facebook weer terug moet brengen bij de basis. Hij beschrijft dat Facebook niet alleen voor ‘fun’ moet zijn, maar ook moet bijdragen aan het welzijn van de gebruikers. Om mensen dichter bij elkaar te brengen en meer te focussen op sociale interactie. Volgens deze theorie moet er daarom minder ruimte komen voor updates van (zakelijke) Facebook pagina’s die je geliked hebt. Daarnaast worden er minder interacties van vrienden met een specifieke pagina weergegeven. Eerlijk = eerlijk: geen gek idee, dus je zou zeggen goed bezig Facebook ga zo door.

Aan de andere kant komt mijn kritische zakelijke kant naar boven. Oké dus mijn zakelijke profiel wordt de komende tijd drastisch minder getoond in de nieuwsoverzichten van mijn volgers… hoe word ik dan gezien? Het antwoord vond ik al vrij snel op mijn privé tijdlijn. Ik kreeg namelijk een advertentie van een collega te zien met de boodschap: Facebook gaat minder zakelijke posts weergeven, tijdens mijn gratis webinair laat ik je zien hoe je alsnog online gezien kan worden. Dat zette mij aan het denken.

O ja, wat is het verdienmodel van Facebook ook alweer? Als ik me niet vergis leven ze van advertentiekosten. Zouden ze dan alle bedrijven willen ontmoedigen om te stoppen met hun Facebook activiteiten? Je wordt immers toch drastisch minder getoond. Of… moet je als bedrijf gaan adverteren om gezien te worden door je eigen volgers…? Terug naar de post van Mark Zuckerberg. Wat schrijft hij over het verlagen van alle advertenties die je tijdlijn ‘vervuilen’ in zijn update? Zowel als je zoekt op ads als op advertisement krijg ik 0 hits in zijn post. Die blijven dus wel in dezelfde hoeveelheid terugkomen?!

Is het een raar als ik Facebook niet geloof op hun blauwe ogen? Facebook is een commercieel bedrijf wat een update mooi verkoopt maar uiteindelijk is dit één grote truc om nog meer advertentieopbrengsten te genereren.  Althans, zo zie ik het.

Een gedeelte van de Facebook post waarin Mark Zuckerberg de grote update aankondigt.

Het Cambridge Analytica privacy schandaal

Afgelopen weken kon je geen krant of website openen en het was voorpaginanieuws. Het inmiddels beruchte Facebook privacyschandaal. De gegevens van ruim 50 miljoen mensen kwamen in handen van een extern bedrijf genaamd Cambridge Analytica, met alle ellende van dien. De Amerikaanse verkiezingen zouden er zelfs mee gemanipuleerd zijn. Tussen deze aantallen zitten naar schatting ook zo’n 90.000 Nederlandse gebruikers. Op zich een schijntje op de 2.1 miljard gebruikers die ze hebben. Ter verduidelijking: Delft had in 2017 een kleine 100.000 inwoners. Kleinigheidje?

Uiteindelijk was ook in het nieuws te lezen dat Facebook in 2015 al op de hoogte was van dit datalek. Er zijn wel maatregelen genomen maar onvoldoende achteraf gezien, aldus Zuckerberg tijdens zijn verhoor.

 

Bron: liveblog NOS

 

Neem nog even het vorige punt in herinnering: dit is dezelfde man die begin dit jaar vertelde dat Facebook naast fun meer moet draaien om het welzijn van haar gebruikers.

 

Facebook vroeg ziekenhuizen om medische dossiers

Afgelopen weekend las ik in het AD dat Facebook ook om toegang tot medische dossiers zou hebben gevraagd. Het AD had dit op hun beurt weer vernomen van de Amerikaanse media.

Het AD schreef hier het volgende over:

Het idee was om medische gegevens te combineren met de kennis van Facebook over een bepaalde persoon, om zo betere zorg te kunnen leveren. Zou bijvoorbeeld uit Facebookdata blijken dat een oudere weinig vrienden in de buurt heeft wonen of weinig steun krijgt van de buurt, dan zou het systeem kunnen besluiten om een verpleegster naar die persoon te sturen na een zware medische ingreep.

Ander citaat:

…Om die reden zijn wij in gesprek gegaan met Facebook over het gebruik van geanonimiseerde Facebookdata in combinatie met onze geanonimiseerde data.

Zoals je kunt lezen: Facebook vroeg om geanonimiseerde data en hun data is ook volledig anoniem, maar het is wel mogelijk om een verpleegster naar een persoon te sturen die het nodig zou hebben? Op zich een nobel idee, maar hoe anoniem is anoniem dan? Neem dan nog eens in overweging dat Facebook geen liefdadigheidsinstelling is maar een commercieel bedrijf.

Persoonlijk weet ik overigens niet of dit verhaal klopt. Los van de media zijn er weinig bronnen die hier iets over vertellen. Het verbaast me alleen niks dat zoiets naar buiten komt en daarom neem ik het mee in mijn blog.

Hoe privacyvriendelijk is Facebook nu echt?

Na het lezen van al deze negativiteit had ik voor mezelf maar één conclusie: als persoon verdwijn ik vandaag nog van Facebook. Ik wil niet langer dat mijn data in handen is van een bedrijf waarvan ik niet weet wat ze er wel of niet mee doen. Ik wil geen product zijn van Facebook, want dat zijn we ironisch genoeg wel.

Mijn zakelijke pagina verwijderen ging me iets te ver dus ik besloot een nieuw Facebook profiel aan te maken. Eenmaal de pagina aangemaakt had ik alles afgeschermd: niemand mocht mij uitnodigen (ja, vrienden van vrienden maar zolang je geen vrienden hebt…), geen persoonlijke info ingevuld, niemand mag mij vinden op basis van e-mailadres enz. Uiteindelijk toen ik klaar was heb ik mijn zakelijke pagina overgezet en mijn privé account weggedaan.

Een dag later…

Ontving ik een mail van Facebook. Het onderwep was: <naam>, <naam> en 8 anderen zijn nieuwe voorgestelde vrienden. Daarin zag ik 10 mensen die ik kon toevoegen. 4 van hen kende ik niet, de rest wel en met 3 van de voorgestelde personen ga ik zelfs close om. Uit privacyoverweging plaats ik geen screenshot van de mail overigens 🙂

De vraag die bij me op kwam was HOE DAN? zowel qua telefoonnummers als e-mailadressen heb ik er slechts 3 van de 10 en ik weet bijna 100% zeker dat minstens de helft van deze personen ook mijn gegevens niet heeft. Ik begin ‘nieuw’ op Facebook en zonder iets in te vullen kan Facebook mij exact vertellen welke personen interessant voor mij zijn.

Als je zulke mails krijgt weet je bijna zeker dat er dus veel meer van je verzameld wordt op het web.

Marketing & Facebook

Als online marketeer kan ik je vertellen dat er binnen Facebook talloze categorieën zijn waaruit je kunt kiezen bij het bepalen van de doelgroep voor je Facebook advertentie. Dit begint heel simpel met demografische gegevens, leeftijd en geslacht. Hier blijft het niet alleen bij, je kunt ook kiezen uit interesses en zelfs uit gedrag. Zo kun je als marketeer specifiek targeten op mensen die binnen een x aantal dagen een jubileum hebben van één van de Facebook vrienden. Wat voor apparaat je gebruikt, je politieke voorkeuren, wat voor type koper je bent, alles is inzichtelijk.

Als je een kopie van je gegevens opvraagt bij Facebook kun je overigens zien in welke categorieën jij valt qua advertentieonderwerpen. Dat ziet er als volgt uit:

Hoe komt Facebook aan al deze data?

De grote vraag is: hoe komt Facebook aan al deze (persoonlijke) data van jou? Allereerst begint dit op Facebook zelf. Alles wat je post, liked, deelt dat weet Facebook. Logisch, dat is binnen hun eigen platform en dit staat in de voorwaarden waarmee je akkoord bent gegaan. Maar wist je ook dat het algoritme van Facebook bij 150 likes je persoonlijkheid beter kan voorspellen dan je beste vriend? Check hier het artikel waarin dit uitgelegd wordt.

Naast Facebook zelf zijn er nog talloze websites die Facebook van data voorzien. Op heel veel websites staat er een Facebook Pixel geïnstalleerd. Deze Pixel zorgt ervoor dat je als website eigenaar via Facebook kunt zien welke personen er op je website komen. Vervolgens kun je hier een doelgroeplijst op samenstellen en deze personen heel gericht bereiken met je advertenties op Facebook. Iedere keer dat jij als gebruiker op een website komt die een Facebook Pixel bevat word deze data dus opgeslagen van je.

Daarnaast heb je nog de vele share buttons van o.a. Facebook. Veel van deze knoppen hebben ook ingebouwde trackingtools waarmee jij te volgen bent. Dit werkt als volgt:

Jij bent ingelogd bij Facebook, vervolgens ga je (evt. in een nieuw tabblad) naar een willekeurige website zonder je eerst uit te loggen bij Facebook. Je beland op een website met een Facebook Pixel of Facebook (share) widget en doordat je niet bent uitgelogd weet Facebook welk profiel welke website bekijkt omdat je met jouw unieke profiel een unieke pixel tegenkomt. Op zich niet heel spannend, maar ben jij je er van bewust dat je dus over websites heen gevolgd kan worden en dat Facebook dus veel van je surfgeschiedenis kan koppelen aan je Facebook profiel? Incognito browsen helpt hier trouwens totaal niet tegen.

Dit soort activiteiten van je deel je (onbewust) met Facebook en hun gebruiken dit vervolgens weer om er marketing mee te bedrijven. Facebook is gratis maar in wezen verkoop jij je privacy in ruil voor een gratis Facebook. Wij als online marketeers maken hier gretig gebruik van. Met alle tools anno 2018 zijn potentiële kopers bijna overal te volgen. Voeg hier wat psychologie (mensen blijven voorspelbaar) aan toe en als marketeer weet je precies wat je moet doen, en op welk moment je dit moet doen. om zodra de tijd rijp is een sale of een aanmelding te genereren. Fijn idee toch? 🙂

Mijn conclusie qua Facebook:

Al met al is mijn conclusie dat ik zowel privé als zakelijk besloten heb een punt te zetten achter Facebook. Zeker na het ontvangen van de attente Facebook mail over mijn mogelijke vrienden, zonder iets te delen.

Als online marketeer is Facebook een prachtig medium om je doelen te bereiken. Wie handig is met het adverteren binnen Facebook kan bakken met geld verdienen. Als persoon vind ik een medium als Facebook verre van ok. We zijn er jarenlang afhankelijk van gemaakt om vervolgens als ‘cashcow’ te dienen. We zijn een product op een ordinair advertentieplatform geworden wat met een mooi woord social media genoemd wordt.  Stoppen gaat nauwelijks want je bent als de dood om te stoppen: al je vrienden zijn hier immers actief, dat moet je allemaal gaan missen.

Privacy is een recht en privacy moet gerespecteerd worden. Iedereen heeft ook recht op privacy. Het delen van je gegevens moet in goed vertrouwen kunnen, daar is niks mee. Gekker word het als je akkoord gaat met schimmige voorwaarden en je niet weet welke data nu exact van je wordt opgeslagen.

Mede om deze redenen heb ik besloten om als online marketeer niet langer gebruik te maken van advertenties op Facebook. Niet voor mezelf, niet voor opdrachtgevers. Hoe kun je op basis van vertrouwen werken met opdrachtgevers om vervolgens los te gaan op een platform dat misbruik maakt van de privacy van miljarden personen? Ik kan het vanuit moreel oogpunt niet ‘goedpraten’ en dus heb ik besloten om ermee te stoppen.

En uiteraard ik weet het: Instagram en WhatsApp zijn ook producten van Facebook. Alleen Facebook verwijderen kan dus klinken als dweilen met de kraan open. Zelf moet ik je een goed antwoord hierop ook schuldig blijven. Voor nu laat ik het bij Facebook. Mocht je zelf nog goede aanvullingen hebben dan kun je me altijd een berichtje sturen.

Privacy vriendelijke online marketing

Zoals ik er naar kijk kun je online marketing ook op voldoende ‘privacy vriendelijke’ manieren uitvoeren. Op deze privacy vriendelijke varianten van online marketing wil ik me dan de komende periode ook volop gaan focussen. Heb jij tips voor mij? Of ben je ondernemer en staat de privacy van je consument ook oprecht op 1? Wellicht kunnen we dan iets voor elkaar betekenen. Laat gerust een berichtje achter.

 

 

Laat een reactie achter